حقيقت قول معصوم پى مىبريم : « وَما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلّا وَهُمْ مُشْرِكُونَ » « 1 » بيشتر آنها ايمان نياوردند مگر اين كه در حقيقت مشرك هستند . فرق فطرت دل و فطرت عقل متن : و ضُمِّنَ القلوبُ مَوصولَها . شرح : معناى تحت اللفظى ، چنين است : جملهء لا إله الّا الله در ميان قلب‌ها گذاشته شده است . آنچه كه از اين جمله در ميان قلب‌ها بسته شده جز بستگى به ذات الله نيست . به عبارت ديگر اين جمله جزئى است كه در ضمن دل‌ها جا داده شده . مخصوصاً به قرينهء جملهء بعدى - كه اين جمله نيز جزء تعقلى است كه فكر را روشن مىسازد - به خوبى روشن مىشود كه مراد ، اعتقاد و اذعان فطرى به ذات احديت است . قرآن كريم و احاديث ائمه معصومين عليهم السلام دلالت دارد بر اين كه در باطن آدمى نيز كشش به نيروى مرموزى است . فطرت دل يعنى انسان بر حسب غريزه و خلقت خود خداجو آفريده شده است . خداجويى مانند ساير غرايز در باطن آدمى نهاده شده ؛ هم‌چون غريزهء ميل كودك به مادر . اين غريزه ، قائم به آگاهى نفس است و به صورت غير شعورى در بشر وجود دارد بدون اين‌كه انعكاسى از اين ميل در سطح شعور ظاهرى باشد . غريزهء خداخواهى نوعى جاذبهء معنوى ميان كانون دل و احساسات انسان از يك طرف و كانون هستى و مبدأ اعلى از طرف ديگر است .

--> ( 1 ) . همان ، آيهء 106 . .